Het gebit van de kat

Het gebit van de kat Gebitsproblemen & behandeling Preventie

Tand	Doorkomen melkgebit	Wisselen naar blijvend gebit
Snijtanden	2 - 3 weken	3 - 4 maanden
Hoektanden	3 - 4 weken	5 - 6 maanden
Premolaren (valse kiezen)	3 - 6 weken	4 - 6 maanden
Molaren (kiezen)		5 - 6 maanden

De elementen van het blijvend gebit zijn een stuk groter dan de elementen van het melkgebit. Het blijvend gebit kan zich dan ook pas verder ontwikkelen als de kaken gegroeid zijn en er
dus meer ruimte is. Door de groei van de blijvende elementen worden de wortels van het
melkgebit geresorbeerd (opgelost). Uiteindelijk valt het melkgebit uit.

1. Snijtand (centraal)         2. Snijtand         3. Snijtand         4. Boven hoektand         5. Onder hoektand         6. Boven premolaar         7. Boven premolaar         8. Scheurkies         9. Boven molaar        10. Onder premolaar        11. Onder premolaar        12. Onder molaar

De kat heeft een scharend gebit waarmee dingen gemakkelijk doorgebeten kunnen worden.

Tandplaque & tandsteen Een veel voorkomende gebitsaandoening is tandplaque. Tandplaque is een vrij zachte laag die bestaat uit een combinatie van levende en dode bacteriën, calcium en fosfor uit het speeksel, voedselresten en water. Tandplaquevorming ontstaat bij voorkeur langs het tandvlees. Ook hebben de vorm en aanleg van de gebitselementen hierbij een grote rol. Ook is er een individuele aanleg voor de vorming van tandplaque: het ene dier heeft er sneller last van dan het andere en ook de ernst van de gevolgen kan per dier verschillen. Tandsteen ontstaat wanneer er onder invloed van speeksel verkalkingen optreden in tandplaque. Tandsteen ontstaat vooral op die plaatsen waar speekselklieren uitmonden in de bek. Tandsteen heeft een ruw oppervlak waardoor het een ideale plaats is voor bacteriën.

Gingivitis (tandvleesontsteking) , parodontitis, FORL
Er is sprake van tandvleesontsteking (gingivitis) zodra het tandvlees meer dan normaal roodgekleurd is. Het tandvlees is gezwollen en kan makelijk bloeden. Vaak hoeft het bloed niet zichtbaar voor u te zijn. Gingivitis (tandvleesontsteking) ontstaat vaak direct langs de tanden en kiezen. Mogelijke oorzaken voor het ontstaan van gingivitis zijn: 
      - Tandplaque en tandsteen;
      -  Vreemd voorwerp in de bek;
      -  Afgebroken tandelementen:
      -  Virussen (FIV, FeLV);
      -  Complicatie bij uremie (verhoogd ureumgehalte in het bloed);

Als gevolg van deze ontsteking kan het tandvlees zich terugtrekken waardoor de tandhals en wortels zichtbaar worden. Deze ontsteking kan tot gevolg hebben dat ook het onderliggende bot ontstoken raakt. In dit geval spreken we van parodontitis. Parodontitis is een ontsteking van de verankering van de gebitselementen. Doordat het tandvlees zich terugtrekt ontstaan er zogenaamde pockets. Hierin kunnen bacteriën en viezigheid zich ophopen met als gevolg dat er een FORL (Feline Odontoclastische Resorptieve Laesies) kan ontstaan. FORL is een progressieve aandoening. Dit betekent dat als de ziekte zich eenmaal openbaart bij 1 element er na verloop van tijd steeds meer tanden en kiezen aangetast zullen worden.

De enige therapie is het trekken of extraheren van de bewuste tand of kies zodat de kat geen pijn meer heeft. Drs. Simon Kleinjan is gespecialiseerd in gebitsbehandelingen bij gezelschapsdieren en volgt hier zeer regelmatig nascholingen over.

Wisselproblemen
- Persisterend melkgebit: Dit betekent dat het melk element nog aanwezig is, 
                                  terwijl het element van het blijvende gebit al is doorgekomen.


- Polydontie/hyperodontie: Vorming van een extra element. Hierdoor kunnen
                                     standveranderingen van het gebit optreden. Tevens
                                     kunnen er voedselresten tussen de elementen gaan zitten.
                                     Afhankelijk van waar dit extra element zich bevindt en welke
                                     problemen hierdoor worden veroorzaakt  zal deze tand/kies 
                                     getrokken moeten worden.

(Af)gebroken elementen
Een afgebroken element kan worden behandeld door middel van het plaatsen van een kroon of door het verwijderen van de tand/kies. Vaak wordt gekozen voor de laatste optie: het verwijderen van de tand/kies. Dit heeft als voordeel dat de kat slecht 1 maal onder narcose gebracht hoeft te worden en niet meerdere malen zoals bij het plaatsen van een kroon. Het verwijderen van een tand heeft geen nadelige invloed op de opname van voeding.